संकेतस्थळ देखरेख धोरणे
संकेतस्थळ देखरेख धोरण अस्तित्वात आहे आणि खालील मापदंडांच्या आसपास गुणवत्ता आणि सुसंगततेच्या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी आणि निराकरण करण्यासाठी संकेतस्थळावर वेळोवेळी देखरेख ठेवली जातेः
कामगिरी
संकेतस्थळ डाउनलोड करण्याची वेळ विविध नेटवर्क जोडण्यांसाठी तसेच उपकरणांसाठी अनुकूल केली जाते. यासाठी संकेतस्थळाच्या सर्व महत्त्वाच्या पृष्ठांची चाचणी घेतली जाते.
कार्यक्षमता
संकेतस्थळावरील सर्व मॉड्यूल्सची त्यांच्या कार्यक्षमतेसाठी चाचणी केली जाते. फीडबॅक फॉर्मसारखे पोर्टलचे परस्परसंवादी घटक सुरळीतपणे काम करत आहेत.
तुटलेल्या दुवे
कोणत्याही तुटलेल्या दुव्यांची किंवा त्रुटींची उपस्थिती नाकारण्यासाठी पोर्टलचे सखोल पुनरावलोकन केले जाते.
वाहतुकीचे विश्लेषण
वापर पद्धती तसेच अभ्यागतांचे विश्लेषण करण्यासाठी संकेतस्थळावरील रहदारीचे निरीक्षण केले जाते.
प्रतिक्रिया
अभ्यागतांनी सुचविल्याप्रमाणे बदल आणि सुधारणा करण्यासाठी अभिप्रायासाठी योग्य यंत्रणा आहे.
आकस्मिकता व्यवस्थापन योजना
पूर्वतयारी सुनिश्चित करण्यासाठी आणि विरूपण किंवा नैसर्गिक आपत्तीचा परिणाम कमी करण्यासाठी आकस्मिक योजना महत्त्वाची आहे. आकस्मिक योजना विकसित करताना आम्ही विचारात घेतलेल्या काही सामान्य पायऱ्या येथे आहेतः
जोखमीचे मूल्यांकनः
मालमत्तेची विकृती किंवा पूर, भूकंप, वादळ किंवा आग यासारख्या नैसर्गिक आपत्तींमुळे आमच्या संस्थेला भेडसावणारी संभाव्य जोखीम आणि असुरक्षितता आम्ही ओळखली आहे. आम्ही प्रत्येक जोखमीची शक्यता आणि संभाव्य परिणामाचे मूल्यांकन केले आहे.
आपत्कालीन प्रतिसाद पथकः
आम्ही विविध विभागांतील प्रमुख कर्मचाऱ्यांचा समावेश असलेले आपत्कालीन प्रतिसाद पथक स्थापन केले आहे. आपत्कालीन परिस्थितीत आम्ही त्यांच्या भूमिका आणि जबाबदाऱ्या परिभाषित केल्या आहेत. आम्ही एक संघ नेता देखील नियुक्त केला आहे जो प्रतिसाद प्रयत्नांचे समन्वय साधेल.
संवाद योजनाः
कर्मचारी, भागधारक आणि जनतेशी प्रभावी संवाद सुनिश्चित करण्यासाठी आम्ही एक स्पष्ट संवाद योजना तयार केली आहे. या योजनेत ईमेल, मजकूर संदेश, सोशल मीडिया आणि नियुक्त संप्रेषण बिंदू यासारख्या संप्रेषणाच्या अनेक मार्गांचा समावेश आहे.
डेटा बॅकअप आणि पुनर्प्राप्तीः
आम्ही गंभीर माहितीचा नियमितपणे बॅकअप घेतो आणि ती क्लाऊडमध्ये सुरक्षितपणे साठवतो. विकृती किंवा डेटा नष्ट झाल्यास आवश्यक प्रणाली आणि डेटा पुनर्संचयित करण्याची खात्री करण्यासाठी आम्ही डेटा पुनर्प्राप्ती योजना स्थापित केली आहे.
शारीरिक सुरक्षेचे उपायः
आम्ही आमच्या संस्थेच्या मालमत्तेच्या संरक्षणासाठी सुरक्षा उपायांची अंमलबजावणी केली आहे, ज्यात पाळत ठेवण्याची प्रणाली, प्रवेश नियंत्रणे आणि अलार्म यांचा समावेश आहे. तोडफोड किंवा विरूपणापासून संरक्षण करण्यासाठीच्या उपाययोजनांचाही आम्ही विचार केला आहे.
विमा संरक्षणः
विकृती किंवा नैसर्गिक आपत्तींमुळे होणाऱ्या संभाव्य नुकसानीची पुरेशी भरपाई व्हावी यासाठी आम्ही विमा पॉलिसींचा आढावा घेतला आहे आणि त्यात सुधारणा केली आहे. कव्हरेज आणि दाव्यांची प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी आम्ही विमा तज्ञांशी सल्लामसलत केली आहे.
प्रशिक्षण आणि कवायतीः
आपत्कालीन प्रक्रियेबद्दल आणि आपत्कालीन काळात त्यांच्या भूमिकांबद्दल कर्मचाऱ्यांना शिक्षित करण्यासाठी आम्ही नियमितपणे प्रशिक्षण सत्रे आणि आपत्कालीन कवायती आयोजित करतो. या कवायती प्रत्येकजण आकस्मिक योजनेशी तयार आणि परिचित आहे याची खात्री करण्यास मदत करतात.
पुनर्प्राप्ती आणि पुनर्प्राप्तीः
आम्ही घटनेनंतरच्या पुनर्प्राप्तीसाठी आणि सामान्य कार्ये पूर्ववत करण्यासाठी धोरणे विकसित केली आहेत. नुकसानीचे मूल्यांकन, दुरुस्ती, अत्यावश्यक सेवा पुन्हा सुरू करणे आणि बाधित कर्मचाऱ्यांना मदत करणे यासारखे प्रमुख प्राधान्यक्रम आम्ही निश्चित केले आहेत.
नियमीत योजनेचा आढावा आणि अद्ययावत माहितीः
कवायती, वास्तविक घटना किंवा संस्थेच्या संरचनेत किंवा कार्यात झालेल्या बदलांमधून शिकलेले धडे समाविष्ट करण्यासाठी आम्ही आमच्या आकस्मिक योजनेचे सतत पुनरावलोकन करतो आणि अद्ययावत करतो. ही योजना अद्ययावत आणि प्रासंगिक राहील याचीही आम्ही खातरजमा करतो.
व्यवसाय सातत्य योजना
संस्थेसाठी विशिष्ट व्यवसाय सातत्य योजना (बी. सी. पी.) विकसित करण्यात ऑपरेशन्स, गंभीर प्रक्रिया आणि संभाव्य जोखमींची सखोल समज समाविष्ट असते. व्यवसाय सातत्य योजना तयार करण्यासाठी आम्ही विचारात घेतलेल्या काही प्रमुख पायऱ्या येथे आहेतः
व्यवसाय परिणाम विश्लेषण (बी. आय. ए.):
आम्ही आमच्या संस्थेची महत्त्वाची कार्ये, प्रक्रिया आणि अवलंबित्व यांचे सर्वसमावेशक मूल्यांकन केले आहे आणि संभाव्य जोखीम ओळखली आहे, आर्थिक नुकसान, प्रतिष्ठेचे नुकसान आणि ग्राहकांचा असंतोष यासारख्या आमच्या कामकाजावरील अडथळ्यांचा परिणाम निर्धारित केला आहे.
जोखमीचे मूल्यांकनः
आम्ही नैसर्गिक आपत्ती, सायबर धोके, पुरवठा साखळीतील व्यत्यय आणि इतर कोणत्याही संभाव्य धोक्यांसह आमच्या संस्थेसाठी विशिष्ट जोखमींचे मूल्यांकन केले आहे आणि त्यांच्या संभाव्यतेच्या आधारे आणि आमच्या व्यवसायावर होणाऱ्या परिणामाच्या आधारे जोखमींना प्राधान्य दिले आहे.
पुनर्प्राप्ती उद्दिष्टेः
आम्ही प्रत्येक गंभीर प्रक्रियेसाठी पुनर्प्राप्ती वेळेची उद्दिष्टे (आर. टी. ओ.) आणि पुनर्प्राप्ती बिंदू उद्दिष्टे (आर. पी. ओ.) निश्चित केली आहेत. आर. टी. ओ. प्रक्रियेसाठी स्वीकार्य डाउनटाइम परिभाषित करते, तर आर. पी. ओ. परवानगीयोग्य जास्तीत जास्त डेटा लॉस निर्धारित करते.
सातत्य धोरणः
अडथळ्यांचा परिणाम कमी करण्यासाठी आणि कामकाजाची निरंतरता सुनिश्चित करण्यासाठी आम्ही धोरणे विकसित केली आहेत. यामध्ये अनावश्यक प्रणाली, पर्यायी पुरवठादार, बॅकअप सुविधा, क्लाऊड-आधारित सेवा आणि दूरस्थ कामाची व्यवस्था यांचा समावेश आहे. आम्ही प्रत्येक धोरणाचा खर्च, व्यवहार्यता आणि परिणामकारकता विचारात घेतली आहे.
आपत्कालीन प्रतिसाद योजनाः
आम्ही आपत्कालीन प्रतिसाद पथक स्थापन केले आहे आणि आपत्कालीन काळात त्यांच्या भूमिका आणि जबाबदाऱ्या परिभाषित केल्या आहेत. संकटाच्या काळात प्रभावी अंतर्गत आणि बाह्य संवाद सुनिश्चित करण्यासाठी आम्ही एक स्पष्ट संवाद योजना तयार केली आहे. आम्ही संप्रेषणाची प्राथमिक आणि पर्यायी साधने देखील ओळखली आहेत.
डेटा बॅकअप आणि पुनर्प्राप्तीः
आम्ही एक मजबूत डेटा बॅकअप आणि पुनर्प्राप्ती प्रणाली लागू केली आहे. आम्ही गंभीर डेटाचा नियमितपणे बॅकअप घेतो आणि सुरक्षित ऑफसाइट स्टोरेज किंवा क्लाऊड-आधारित उपाय सुनिश्चित करतो. डेटाची अखंडता आणि उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी आम्ही डेटा पुनर्प्राप्ती प्रक्रियेची देखील चाचणी करतो.
घटना व्यवस्थापनः
घटना ओळखण्यासाठी, त्यांचा अहवाल देण्यासाठी आणि त्यांना त्वरित प्रतिसाद देण्यासाठी आम्ही कार्यपद्धती विकसित केल्या आहेत. आम्ही आणीबाणीच्या काळात वाढ, निर्णय घेणे आणि समन्वयासाठी प्रोटोकॉल स्थापित केले आहेत आणि कर्मचार्यांना घटना व्यवस्थापन प्रक्रिया आणि त्यांच्या भूमिकांवर प्रशिक्षित केले आहे.
चाचणी आणि प्रशिक्षणः
योजनेची परिणामकारकता तपासण्यासाठी आम्ही नियमितपणे बी. सी. पी. कवायती आणि व्यायाम आयोजित करतो. आम्ही सुधारणांसाठी अंतर किंवा क्षेत्रे ओळखतो आणि त्यानुसार योजना अद्ययावत करतो. आम्ही कर्मचाऱ्यांना आपत्कालीन परिस्थितीत त्यांच्या भूमिका आणि जबाबदाऱ्यांबद्दल प्रशिक्षण देखील देतो.
योजना देखभाल आणि पुनरावलोकनः
आमची संस्था विकसित होत असताना किंवा नवीन जोखीम उद्भवत असताना आम्ही आमच्या व्यवसाय सातत्य योजनेचे सतत पुनरावलोकन करतो आणि अद्ययावत करतो. आम्ही संपर्क याद्या, आपत्कालीन प्रक्रिया आणि पुनर्प्राप्ती धोरणे अद्ययावत ठेवतो. योजनेचे पालन सुनिश्चित करण्यासाठी आम्ही नियतकालिक लेखापरीक्षण देखील करतो.
व्यवसाय सातत्य योजनेअंतर्गत संकेतस्थळाचे विकृतीकरण
व्यवसाय सातत्य योजनेचा एक भाग म्हणून संकेतस्थळाच्या विकृतीला संबोधित करण्यासाठी संकेतस्थळाची कार्यक्षमता, प्रतिष्ठा आणि सुरक्षा पुनर्संचयित करण्यासाठी विशिष्ट पावले समाविष्ट असतात. संकेतस्थळ विकृती हाताळण्यासाठी आमच्याकडे असलेला दृष्टीकोन येथे आहेः
शोध आणि प्रतिसादः
विकृतीची कोणतीही चिन्हे आढळण्यासाठी आम्ही आमच्या संकेतस्थळावर नियमितपणे लक्ष ठेवतो. लवकर शोधण्यात मदत करण्यासाठी घुसखोरी शोध प्रणाली आणि वेब अनुप्रयोग फायरवॉल यासारख्या सुरक्षा उपायांची अंमलबजावणी करा.
विरूपण आढळून येताच आम्ही आमची घटना प्रतिसाद योजना सुरू करतो आणि आमच्या नियुक्त प्रतिसाद पथकाला सूचित करतो.
आम्ही विकृतीच्या प्रमाणाचे मूल्यांकन करतो आणि पुरावे गोळा करतो. दस्तऐवजीकरणाच्या उद्देशाने स्क्रीनशॉट घ्या किंवा विकृत पृष्ठे कॅप्चर करा.
विलगीकरण आणि तपासः
पुढील नुकसान किंवा तडजोड टाळण्यासाठी आम्ही प्रभावित संकेतस्थळाला ताबडतोब वेगळे करतो.
विकृतीचे कारण आणि व्याप्ती निश्चित करण्यासाठी आम्ही सखोल चौकशी करतो. आमच्या संकेतस्थळाच्या सुरक्षिततेतील कोणतीही संभाव्य असुरक्षितता किंवा कमकुवतता ओळखा.
बॅकअपमधून पुनर्संचयित कराः
विकृतीपूर्वीच्या ज्ञात बॅकअपमधून आपण पुनर्संचयित करण्याची प्रक्रिया सुरू करतो. बॅकअप स्वच्छ आहे आणि कोणत्याही दुर्भावनायुक्त कोड किंवा असुरक्षिततेपासून मुक्त आहे याची खात्री करा.
आम्ही बॅकअपच्या अखंडतेची पडताळणी करतो आणि पुनर्संचयित संकेतस्थळ योग्यरित्या कार्यरत आहे हे प्रमाणित करतो.
पॅच आणि सुरक्षितः
विकृतीला कारणीभूत ठरणारी कोणतीही असुरक्षितता किंवा कमकुवतता आम्ही ओळखतो आणि त्यावर उपाय करतो. आमच्या संकेतस्थळाचे सॉफ्टवेअर, प्लगइन, संकल्पना आणि इतर कोणतेही घटक त्यांच्या नवीनतम आवृत्त्यांमध्ये अद्ययावत करा.
भविष्यातील विरूपणाच्या प्रयत्नांपासून संरक्षण करण्यासाठी आम्ही मजबूत प्रमाणीकरण यंत्रणा, नियमित सुरक्षा लेखापरीक्षण आणि वेब अनुप्रयोग फायरवॉल यासारख्या मजबूत सुरक्षा उपायांची अंमलबजावणी करतो.
पुनरावलोकन आणि चाचणीः
आम्ही घटनेचा सखोल आढावा घेतो आणि शिकलेले कोणतेही धडे ओळखतो. आमच्या प्रतिसाद आणि पुनर्प्राप्ती प्रयत्नांच्या परिणामकारकतेचे मूल्यांकन करा.
कोणतीही उर्वरित सुरक्षा त्रुटी ओळखण्यासाठी आणि त्यांचे निराकरण करण्यासाठी आम्ही भेदन चाचणी किंवा असुरक्षिततेचे मूल्यांकन करतो.
विकृती किंवा इतर धोक्यांपासून चालू असलेले संरक्षण सुनिश्चित करण्यासाठी आमच्या संकेतस्थळाची सुरक्षा आणि कार्यक्षमता नियमितपणे तपासा.
संवाद आणि प्रतिष्ठा व्यवस्थापनः
आम्ही आमच्या भागधारकांना, ग्राहकांना आणि वापरकर्त्यांना या घटनेबद्दल, त्याकडे लक्ष देण्यासाठी उचललेली पावले आणि भविष्यातील घटना रोखण्यासाठी अंमलात आणलेल्या कोणत्याही उपाययोजनांची माहिती देण्यासाठी एक संवाद योजना विकसित केली आहे.
हितधारकांनी उपस्थित केलेल्या कोणत्याही चिंता किंवा प्रश्नांचे निराकरण करण्यासाठी आम्ही पारदर्शक आणि सक्रिय आहोत.
आम्ही आमच्या संकेतस्थळाच्या प्रतिष्ठेवर लक्ष ठेवतो आणि विकृतीमुळे होणाऱ्या कोणत्याही नकारात्मक परिणामास त्वरित प्रतिसाद देतो. विश्वास आणि आत्मविश्वास पुनर्संचयित करण्यासाठी आम्ही आवश्यकतेनुसार जनसंपर्क उपक्रमांमध्ये गुंतलेलो असतो.
डी. आर. नुसार डेटा भ्रष्टाचार
आपत्ती पुनर्प्राप्ती (डी. आर.) साइटवरून डेटा भ्रष्टाचार सोडवण्यासाठी डेटाची अखंडता पुनर्संचयित करण्यासाठी आणि व्यवसायाची सातत्य सुनिश्चित करण्यासाठी एक पद्धतशीर दृष्टीकोन समाविष्ट आहे. डी. आर. संकेतस्थळावरून डेटा भ्रष्टाचार दूर करण्यासाठीच्या सामान्य पायऱ्या येथे दिल्या आहेतः
दूषित डेटा ओळखणे आणि वेगळे करणेः
डेटा भ्रष्टाचाराची व्याप्ती आणि व्याप्ती निश्चित करा. भ्रष्टाचारामुळे प्रभावित झालेल्या विशिष्ट फायली, डेटाबेस किंवा प्रणाली ओळखा. आणखी नुकसान टाळण्यासाठी किंवा भ्रष्टाचाराचा प्रसार रोखण्यासाठी दूषित डेटा वेगळा करा. यामध्ये नेटवर्कपासून प्रभावित प्रणालींची जोडणी तोडणे किंवा दूषित फायलींमधील प्रवेश अक्षम करणे समाविष्ट आहे.
स्रोत आणि कारण ठरवाः
डेटा भ्रष्टाचाराच्या कारणाचा तपास करा. हे हार्डवेअर अपयश, सॉफ्टवेअर बग, मानवी त्रुटी, मालवेअर किंवा इतर घटकांमुळे असू शकते.
भ्रष्टाचार प्राथमिक स्थळावरून उद्भवला की डी. आर. स्थळावरील प्रतिकृती प्रक्रियेदरम्यान झाला हे ठरवा. ही माहिती योग्य निराकरण पावले ओळखण्यास मदत करते.
बॅकअपमधून पुनर्संचयित कराः
प्रभावित डेटाच्या स्वच्छ बॅकअपसह, ज्ञात चांगल्या बॅकअपमधून पुनर्संचयित करण्याची प्रक्रिया सुरू करा. डेटा भ्रष्टाचारामुळे बॅकअप प्रभावित होणार नाही याची खात्री करा.
बॅकअपच्या अखंडतेची पडताळणी करा आणि तो अपेक्षित स्थितीशी जुळतो आहे याची खात्री करण्यासाठी पुनर्संचयित डेटा प्रमाणित करा.
डेटा सिंक्रोनाइझेशन आणि रिकन्सीलिएशनः
जर डी. आर. संकेतस्थळावर प्रतिकृती तयार करताना माहितीमध्ये भ्रष्टाचार झाला असेल, तर दूषित माहितीची जुळवाजुळव करण्यासाठी एक समन्वय प्रक्रिया सुरू करा.
प्रतिकृती पद्धती आणि वापरलेल्या तंत्रज्ञानानुसार, दस्तऐवजीकरणाचा सल्ला घ्या किंवा कोणत्याही विसंगतींचे समन्वय कसे करावे आणि निराकरण कसे करावे यासाठी मार्गदर्शनासाठी विक्रेत्याशी संपर्क साधा.
डेटा दुरुस्ती आणि पुनर्प्राप्तीः
दूषित डेटा केवळ बॅकअप किंवा सिंक्रोनाइझेशनद्वारे पुनर्संचयित केला जाऊ शकत नाही अशा प्रकरणांमध्ये, डेटा दुरुस्ती तंत्रांचा विचार करा. यामध्ये दूषित डेटा वाचवण्यासाठी आणि दुरुस्त करण्यासाठी विशेष साधने वापरणे किंवा डेटा पुनर्प्राप्ती तज्ञांना गुंतवणे समाविष्ट आहे.
माहितीची पडताळणी आणि चाचणीः
एकदा डेटा पुनर्संचयित आणि दुरुस्ती प्रक्रिया पूर्ण झाली की, पुनर्प्राप्त केलेल्या डेटाची अखंडता आणि अचूकता प्रमाणित करा. डेटा वापरण्यायोग्य आणि भ्रष्टाचारमुक्त आहे याची खात्री करण्यासाठी सखोल चाचणी आणि पडताळणी करा.
प्रणाली आणि प्रक्रिया सुधारणाः
डेटा भ्रष्टाचाराच्या घटनेच्या मूळ कारणाचे विश्लेषण करा आणि प्रणाली किंवा प्रक्रियांमधील कोणतीही अंतर्निहित असुरक्षितता किंवा कमकुवतता ओळखा.
भविष्यातील डेटा भ्रष्टाचाराच्या घटना रोखण्यासाठी योग्य उपाययोजना अंमलात आणा. यामध्ये हार्डवेअर सुधारणा, सॉफ्टवेअर पॅचेस किंवा अद्यतने, सुधारित बॅकअप आणि प्रतिकृती प्रक्रिया किंवा वर्धित डेटा प्रमाणीकरण तपासणी समाविष्ट आहे.
दस्तऐवजीकरण आणि संप्रेषणः
डेटा भ्रष्टाचाराच्या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी घेतलेल्या पावलांचे दस्तऐवजीकरण करा, ज्यात मूळ कारण विश्लेषण आणि डेटा पुनर्प्राप्त करण्यासाठी केलेल्या कृतींचा समावेश आहे
संबंधित भागधारकांशी संवाद साधा, जसे की आयटी पथके, व्यवस्थापन आणि प्रभावित वापरकर्ते, त्यांना घटना, निराकरण आणि अंमलात आणलेल्या कोणत्याही प्रतिबंधात्मक उपायांबद्दल माहिती देण्यासाठी.
डी. आर. आणि डी. सी. नुसार नैसर्गिक आपत्ती आणि त्याउलट
डी. आर. (आपत्ती पुनर्प्राप्ती) आणि डी. सी. (डेटा सेंटर) या संकल्पना जवळून संबंधित आहेत आणि ते दोन्ही नैसर्गिक आपत्तींचा व्यावसायिक कामकाजावर होणारा परिणाम कमी करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. ते एकमेकांशी कसे संबंधित आहेत याचे विहंगावलोकन येथे आहेः
आपत्ती निवारण (डी. आर.):
डी. आर. म्हणजे नैसर्गिक आपत्तीसारख्या विघटनकारी घटनेनंतर महत्त्वपूर्ण व्यावसायिक कार्ये आणि आय. टी. प्रणाली पुनर्प्राप्त करण्यासाठी आणि पुनर्संचयित करण्यासाठी ठेवलेली धोरणे, प्रक्रिया आणि कार्यपद्धती.
डी. आर. योजनेत वेळ कमी करण्यासाठी, माहिती पुनर्प्राप्त करण्यासाठी आणि आपत्ती उद्भवल्यास कामकाज पुन्हा सुरू करण्यासाठी उचलल्या जाणाऱ्या पावलांची रूपरेषा दिली जाते.
डी. आर. मध्ये सामान्यतः व्यवसायाची सातत्यता सुनिश्चित करण्यासाठी अनावश्यक प्रणाली, डेटा बॅकअप आणि ऑफ-साइट ठिकाणी पर्यायी पायाभूत सुविधा राखणे समाविष्ट असते.
डेटा सेंटर (डी. सी.):
डेटा सेंटर ही एक भौतिक सुविधा आहे ज्यामध्ये संगणक प्रणाली, सर्व्हर, नेटवर्किंग उपकरणे आणि डेटा प्रक्रिया आणि संचयित करण्यासाठी आवश्यक साठवण संसाधने आहेत.
महत्त्वपूर्ण माहिती तंत्रज्ञान पायाभूत सुविधांसाठी नियंत्रित आणि सुरक्षित वातावरण प्रदान करण्यासाठी माहिती केंद्रांची रचना करण्यात आली आहे.
त्यात अनावश्यक वीजपुरवठा, शीतकरण प्रणाली, आग आटोक्यात आणण्याचे उपाय आणि उपकरणांचे संरक्षण करण्यासाठी आणि अखंडित कार्य सुनिश्चित करण्यासाठीच्या भौतिक सुरक्षा उपायांचा समावेश आहे.
नैसर्गिक आपत्तीच्या संदर्भात डी. आर. आणि डी. सी. यांच्यातील परस्पर संबंधः
डी. आर. स्थळ ठिकाणः
स्थानिक नैसर्गिक आपत्तींचा परिणाम कमी करण्यासाठी डी. आर. स्थळ सामान्यतः प्राथमिक माहिती केंद्रापासून भौगोलिकदृष्ट्या वेगळ्या भागात स्थित असते. उदाहरणार्थ, जर प्राथमिक माहिती केंद्र पूरप्रवण भागात असेल, तर डी. आर. स्थळ पुराची शक्यता कमी असलेल्या भागात असू शकते.
डेटा प्रतिकृती आणि बॅकअपः
डेटा प्रतिकृती हा डी. आर. चा एक प्रमुख घटक आहे, जिथे गंभीर डेटा प्राथमिक डेटा सेंटरमधून डी. आर. साइटवर सतत किंवा वेळोवेळी कॉपी केला जातो. हे सुनिश्चित करते की नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी, पुनर्प्राप्ती आणि पुनर्संचयनासाठी सर्वात अद्ययावत माहिती उपलब्ध आहे.
अनेकदा टेप बॅकअप, डिस्क-टू-डिस्क बॅकअप किंवा क्लाऊड-आधारित बॅकअप यासारख्या तंत्रांचा वापर करून डेटाच्या बॅकअप प्रती डी. आर. साइटवर संग्रहित केल्या जातात. हे बॅकअप डेटा संरक्षणाचे अतिरिक्त स्तर प्रदान करतात आणि पुनर्प्राप्ती सुलभ करण्यात मदत करतात.
अपयश आणि पुनर्प्राप्ती प्रक्रियाः
प्राथमिक माहिती केंद्रावर परिणाम करणारी नैसर्गिक आपत्ती उद्भवल्यास, डी. आर. साइटवर अखंडपणे कार्य करण्यासाठी डी. आर. प्रक्रिया सुरू केल्या जातात. यात अनावश्यक प्रणाली सक्रिय करणे, बॅकअपमधून डेटा पुनर्संचयित करणे आणि नेटवर्क रहदारी पुनर्निर्देशित करणे समाविष्ट असू शकते.
डी. आर. योजना कमीतकमी व्यत्यय आणि डाउनटाइम सुनिश्चित करून, गंभीर प्रणाली आणि ऑपरेशन्स पुनर्प्राप्त आणि पुनर्संचयित करण्यासाठी आवश्यक विशिष्ट पायऱ्या आणि प्रक्रियांची रूपरेषा देते.
सतत देखरेख आणि चाचणीः
संभाव्य आपत्ती हाताळण्यासाठी त्यांची उपलब्धता आणि तयारी सुनिश्चित करण्यासाठी प्राथमिक माहिती केंद्र आणि डी. आर. स्थळ दोन्ही सतत देखरेखीच्या अधीन आहेत.
डी. आर. योजना आणि प्रणालींची परिणामकारकता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि सुधारणांसाठी कोणतीही क्षेत्रे ओळखण्यासाठी त्यांची नियमित चाचणी आणि प्रमाणीकरण केले जाते. या चाचण्या आपत्ती परिस्थितीचे अनुकरण करतात आणि माहिती पुनर्प्राप्त करण्याच्या आणि कामकाज पुन्हा सुरू करण्याच्या क्षमतेचे मूल्यांकन करतात.
आपत्ती निवारण (डी. आर.):
चक्रीवादळे, भूकंप, पूर, जंगलातील आग किंवा तीव्र वादळे यासारख्या नैसर्गिक आपत्तींमुळे माहिती तंत्रज्ञान प्रणाली आणि माहितीची उपलब्धता आणि अखंडतेला धोका निर्माण होतो.
आपत्ती उद्भवल्यानंतर आयटी पायाभूत सुविधा, अनुप्रयोग आणि डेटा पुनर्प्राप्त करण्यासाठी धोरणे आणि कार्यपद्धतींच्या अंमलबजावणीवर डी. आर. लक्ष केंद्रित करते. यामध्ये डाउनटाइम कमी करण्यासाठी आणि व्यवसायाची निरंतरता सुनिश्चित करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण प्रणाली, डेटा आणि ऑपरेशन्स पुनर्संचयित करणे समाविष्ट आहे.
डी. आर. योजना प्राथमिक माहिती केंद्रावरील विविध नैसर्गिक आपत्तींच्या संभाव्य परिणामाचा विचार करतात आणि प्राथमिक स्थळ अनुपलब्ध किंवा तडजोड झाल्यास कार्ये दुय्यम स्थळावर (डी. आर. स्थळ) हलविण्यासाठी कार्यपद्धती परिभाषित करतात.
डी. आर. साइट्स सामान्यतः प्राथमिक माहिती केंद्रापासून भौगोलिकदृष्ट्या दूर असतात, ज्यामुळे दोन्ही साइट्सवर एकाच नैसर्गिक आपत्तीचा परिणाम होण्याचा धोका कमी होतो.
डेटा सेंटर (डी. सी.):
डेटा सेंटर अशा सुविधा आहेत ज्यात सर्व्हर, साठवण प्रणाली, नेटवर्किंग उपकरणे आणि वीज आणि शीतकरण पायाभूत सुविधा यासह आयटी पायाभूत सुविधा आहेत.
नैसर्गिक आपत्तींमुळे उद्भवणारी जोखीम कमी करण्यासाठी माहिती केंद्रांचे स्थान महत्त्वपूर्ण आहे. कमी पूर धोका किंवा भूकंपाचा क्रियाकलाप असलेल्या भागांसारख्या प्रदेशासाठी सामान्य असलेल्या विशिष्ट नैसर्गिक आपत्तींना कमी प्रवण असलेली डेटा सेंटर ठिकाणे निवडणे महत्वाचे आहे.
नैसर्गिक आपत्तींपासून पायाभूत सुविधांचे संरक्षण करण्यासाठी डेटा सेंटर भौतिक सुरक्षा उपाय, वीज आणि शीतकरण प्रणालींमधील अनावश्यकता, आग दडपण्याची प्रणाली आणि इतर आपत्ती शमन तंत्रांची अंमलबजावणी करतात.
डेटाची उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी डेटा नष्ट होण्याचा धोका कमी करण्यासाठी डेटा सेंटर बॅकअप सिस्टम आणि डेटा प्रतिकृती तंत्र देखील वापरतात.
परस्परावलंबनः
नैसर्गिक आपत्ती प्राथमिक माहिती केंद्र आणि डी. आर. स्थळ या दोन्हींवर त्यांच्या भौगोलिक निकटतेनुसार आणि आपत्तीच्या व्याप्तीनुसार परिणाम करू शकतात.
ही जोखीम कमी करण्यासाठी, संस्था प्राथमिक माहिती केंद्रासारख्याच प्रकारच्या नैसर्गिक आपत्तींचा धोका कमी असलेल्या भागात भौगोलिकदृष्ट्या वैविध्यपूर्ण डी. आर. स्थळांची निवड करतात. यामुळे हे सुनिश्चित होण्यास मदत होते की जर एका साइटवर परिणाम झाला तर दुसरी साइट कार्यरत राहील.
डेटा प्रतिकृती आणि बॅकअप यंत्रणा, जसे की एसिंक्रोनस प्रतिकृती किंवा क्लाऊड-आधारित बॅकअप, डी. आर. साइटवर गंभीर डेटाच्या अद्ययावत प्रती राखण्यासाठी वापरल्या जातात, ज्यामुळे आपत्तीच्या वेळी डेटा गमावण्याचा धोका कमी होतो.
चाचणी आणि तयारीः
नैसर्गिक आपत्तीचा सामना करण्यासाठी त्यांच्या सज्जतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी डी. आर. आणि डी. सी. दोघांसाठी नियमित चाचणी आणि कवायती आवश्यक आहेत.
डी. आर. योजना आणि कार्यपद्धतींची परिणामकारकता प्रमाणित करण्यासाठी संस्था टेबल टॉप व्यायाम किंवा पूर्ण प्रमाणात पुनर्प्राप्ती चाचण्या यासारख्या आपत्ती परिस्थितीचे अनुकरण करतात.
भौतिक सुरक्षा उपाय, पायाभूत सुविधांची अनावश्यकता आणि संबंधित सुरक्षा आणि इमारत संहितांचे पालन यासह आपत्ती निवारण धोरणांचे डेटा केंद्रे नियमितपणे पुनरावलोकन करतात आणि अद्ययावत करतात.
संकेतस्थळ सुरक्षा धोरण
पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (पी. एम. आर. डी. ए.) या संकेतस्थळासाठी सुरक्षित सर्व्हर वापरते. त्याच्या माहितीच्या अखंडतेचे रक्षण करण्यासाठी आणि आमच्या ताब्यात असलेल्या खाजगी माहितीचे वाजवी संरक्षण प्रदान करण्यासाठी आम्ही अनेक पावले उचलली आहेत.
माहिती सुरक्षेच्या उद्देशाने, आमची वेबसाइट होस्ट करणारी संगणक प्रणाली, त्याच्या उपकरणांशी तडजोड करण्याचे अनधिकृत प्रयत्न ओळखण्यासाठी नेटवर्क रहदारीवर लक्ष ठेवण्यासाठी सॉफ्टवेअर प्रोग्राम्सचा वापर करते. जर सुरक्षा देखरेखीमुळे गुन्हेगारी कार्याचा संभाव्य पुरावा उघड झाला तर अशा कारवायाशी संबंधित माहिती कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या अधिकाऱ्यांना पुरवली जाऊ शकते.



